English: scroll down

Rond het middaguur stapte ik in mijn auto en reed het avontuur tegemoet. Ik ga de komende twee weken langs acht regio’s waar pioniers werken aan een regeneratieve samenleving. Ik reed de A12 af naar Den Haag, mijn eerste stop bij Elly Rijnierse.

Recht, governance en plantjes

Ik ken Elly nu een aantal jaar en ze is een vrouw met visie: van het vertalen van internationaal recht naar lokale governancestructuren tot het simpelweg beplanten van de wijk met mede-inwoners. Terwijl de bossen van de Utrechtse Heuvelrug plaatsmaakten voor de uitgestrekte weilanden van het Groene Hart, kwam ik langzaamaan aan in Mariahoeve, de wijk waar het zich allemaal afspeelt. Een wijk gekenmerkt door een contrast van naoorlogse flats en moderne nieuwbouw, waarvoor destijds een voetbalveld heeft moeten wijken.

De meeuwen van Mariahoeve en de kracht van de commons

Ik werd warm ontvangen. Niet alleen omdat het buiten meer dan 30 graden was, maar vooral omdat we beiden pioniers zijn en co-steward van het Bioregional Learning Centre North Sea Delta, in het Nederlands Proeftuin voor Transitieversnelling. We zien beiden uit naar de komende twee dagen. Uiteraard moesten we als bezige bijen eerst nog de nodige subsidieaanvragen afronden, events promoten en mails afhandelen. Als ik daar achter mijn laptop zit, vallen de afwijkende omgevingsgeluiden me direct op. Ik ben hemelsbreed maar 75 kilometer van huis, maar hier zijn de meeuwen resoluut in charge: zij bepalen zowel het straatbeeld als het geluidsdecor. Ondertussen kruipt er een rat uit de sloot, die direct fel wordt weggejaagd door een alerte ekster.

Participatief gebiedsbeheer in de praktijk

Na een gezamenlijke maaltijd nam Elly me mee haar wijk in. Ze liet de brug zien die de buurt heeft weten te realiseren, waardoor bewoners nu veel sneller bij de bushalte kunnen komen. Een eigenwijze pubermeeuw staat op de rand van de brug ons aan te kijken. We lopen langs de groenstroken aan het water dat achter haar tuin langs stroomt; stukken groen die ze samen met de bewoners van de sociale huurflats heeft ingericht. Via de prachtig vormgegeven gezamenlijke tuinen aan de voorkant van de flats wandelen we door naar een voedselbos. We passeren een snelweg die je nauwelijks hoort omdat hij diep in de grond ligt. Helaas heeft die verdiepte ligging een schaduwzijde: het grondwater is hierdoor niet meer verbonden met het water aan de andere kant van de weg. Zou dat de reden zijn waarom er dit jaar zo weinig fruit in het voedselbos groeit? Ook zien we dat het gras, waar nog maar kort geleden veel bloemen ingezaaid zijn, weer voornamelijk uit gras bestaat en niet uit bloemen. We vragen het ons hardop af.

Een community-(moes)tuin waar inwoners samen het beheer van hebben

Groen en zonsondergang

De na-oorlogse flats zelf zijn prachtig gerenoveerd, versierd met sprekende streetart, en worden omgeven door opvallend grote grasvelden en monumentale bomen. En speciaal op verzoek van Elly is er destijds een prunus geplant. Met direct daarnaast een houten bankje dat perfect zicht biedt op de ondergaande zon — eveneens met dank aan haar betrokkenheid.

Als we het rondje afmaken, komen we bij een groen plantsoen waar vanwege de veiligheid van spelende peuters een hekje omheen is geplaatst; in het midden staat namelijk water. Een mooie bijwerking van die afrastering is dat er vrijwel geen mens in dit plantsoen komt, waardoor de biodiversiteit er welig kan tieren. Terwijl een libel zachtjes op een blad neerstrijkt, vertelt Elly dat ze op talloze plekken in de wijk eigenhandig de planten in de aarde heeft gezet. Het verklaart direct waarom ze zich zo diep en fysiek verbonden voelt met haar stukje gebied, Mariahoeve.

Er staan ook diverse mooie kunstwerken in de plantsoenen.

Een bewonersorganisatie, investeringsplatform en ambitiedocument als kader

Na de wandeling streken we neer in de tuin. Daar bleek al snel dat Elly’s blik reikt tot ver voorbij de grenzen van een plantsoen of een buurtbrug. Ze deelde haar scherpe visie voor de Bewonersorganisatie Mariahoeve. Haar doel is om samen met de inwoners aan te sluiten bij de grote transitiethema’s — voedsel, energie, water, wonen, zorg en biodiversiteit — met het Ambitiedocument 2050 als richtinggevend kader en een gedragen investeringsplatform van lokale stakeholders en financiers als vliegwiel en katalysator. Alles om de bewoners zélf in staat te stellen vorm te geven aan hun eigen leefomgeving.

De weinige bloemen die nog in de grasvelden zijn achtergebleven.

Uitwisseling tussen regio’s

Ik ben diep onder de indruk van haar systemische aanpak en realiseer me dat dit een prachtige, stedelijke aanvulling is op de bioregionale werkwijze die we in Eemland aan het realiseren zijn. We raakten zo intensief in gesprek dat het  volledig donker was geworden voordat we er erg in hadden. En zo kwam er een einde aan de allereerste dag van mijn zomertournee. Als dit de toon zet, belooft het vervolg van deze reis heel veel goeds!

This is the English version of this article:

The seagulls of Mariahoeve and the power of the commons

Around noon, I got into my car and drove off toward a new adventure. Over the next two weeks, I will be visiting eight regions where pioneers are actively working on a regenerative society. I headed down the A12 toward The Hague, making my first stop with Elly Rijnierse.

Legal, governance and plants

I have known Elly for a few years now, and she is a woman of deep vision: from translating international law into local governance structures to hands-on neighborhood planting alongside fellow residents. As the forests of the Utrechtse Heuvelrug slowly gave way to the sweeping polders of the Groene Hart, I arrived in Mariahoeve, the neighbourhood where it all takes place. It is an area characterised by a distinct contrast of post-war apartment blocks and modern new developments, for which a local soccer field once had to make way.

The seagulls of Mariahoeve and the power of the commons

I was welcomed with incredible warmth. Not just because it was over 30 degrees Celsius outside, but primarily because we are both pioneers in our own region and co-stewards of the Bioregional Learning Centre North Sea Delta. We are both eagerly looking forward to these next two days. Of course, being the busy bees we are, we first had to wrap up some grant applications, promote upcoming events, and clear our inboxes.

Sitting behind my laptop there, I immediately noticed the shift in ambient sounds. I was barely 75 kilometres from home, yet here the seagulls are resolutely in charge: they dominate both the streetscape and the soundscape. Meanwhile, a rat scrambled out of the canal, only to be promptly and fiercely chased away by an alert magpie.

Participatory neighbourhood management

After we shared a meal, Elly took me out to explore her neighbourhood. With pride, she showed me the pedestrian bridge the community managed to get built, which now allows residents to reach the bus and metro stop much faster. We walked along the green banks of the waterway that flows right behind her garden—stretches of nature she designed and planted together with the residents of the social housing flats. Passing beautifully curated communal gardens at the front of the apartment buildings, we made our way to a local food forest. We bypassed a highway that you can barely hear because it lies deep below ground level. Unfortunately, this sunken design has a downside: the groundwater is now cut off from the water system on the other side of the road. We wondered aloud if this might be the reason why the food forest is yielding so little fruit this year.

Greenery and sunset

The apartment blocks themselves have been beautifully renovated, adorned with vibrant street art, and are surrounded by surprisingly expansive lawns and majestic trees. And, at Elly’s special request, a prunus tree was planted here some time ago. Right next to it sits a wooden bench offering a perfect view of the setting sun—another small victory achieved thanks to her persistence.

As we rounded off our walk, we came across another lush green park, enclosed by a fence for the safety of playing toddlers, as there is open water in the centre. A wonderful byproduct of this fencing is that almost no one enters this green space, allowing biodiversity to thrive completely undisturbed. As a dragonfly gently settled on a leaf, Elly shared that she has personally put the plants into the soil in countless spots across the neighbourhood. It instantly explains why she feels such a deep, physical connection to this corner of The Hague.

A community organisation, investement platform and ambitiondocument as a framework

After our walk, we settled down in the garden. It quickly became clear that Elly’s vision stretches far beyond the borders of a local park or a community bridge. She shared her sharp vision for the Mariahoeve Residents’ Association. Her goal is to collaborate with local residents on key transition themes—food, energy, water, housing, care, and biodiversity—using the 2050 Ambition Document as a guiding framework and a solid investment platform of local stakeholders and financiers as a catalyst and flywheel. Everything is aimed at enabling the residents themselves to shape their own living environment.

Exchange between regions

I am deeply impressed by her systemic approach and realise that this forms a beautiful, urban counterpart to the bioregional work we are currently pioneering in Eemland.

We got so swept up in our conversation that before we knew it, complete darkness had fallen. And with that, the very first day of my summer tour came to a close. If this sets the tone, the rest of this journey promises to be absolutely inspiring!