{"id":1857,"date":"2026-10-04T11:27:51","date_gmt":"2026-10-04T11:27:51","guid":{"rendered":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/?p=1857"},"modified":"2026-10-04T11:28:03","modified_gmt":"2026-10-04T11:28:03","slug":"een-cirkel-binnen-een-cirkel","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/","title":{"rendered":"Een cirkel binnen een cirkel"},"content":{"rendered":"\n[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"0\">Het stof van de weg en het kasteel<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"1\">Wanneer de motor van onze bus na dagen van hobbelige zandpaden en overstroomde wegen definitief stilvalt bij een kasteel aan de kust, voelt de overgang bijna gewelddadig. Buiten ruist de Middellandse Zee zachtjes tegen de kust waar flamingo\u2019s op ranke poten in het water waden. Binnen wacht ons het prachtige interieur van een beroemde weeffamilie en een kring van reizigers met vermoeide ogen en stof in het haar, aangevuld met deelnemers die zojuist zijn aangekomen uit Portugal, Montenegro, Tunesi\u00eb en Canada.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.22-7.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.22 (7)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.22-6.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.22 (6)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.21-3.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.21 (3)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"2\">De ware oorsprong van extractie<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"3\">Joe Brewer leidt de bijeenkomst gedurende de komende drie dagen. We beginnen met een kennismakingsronde met onze zojuist gearriveerde, uitgebreide familie. Annelieke begeleidt dit met behulp van levenskaarten, neergelegd in een prachtige spiraal in het midden van de cirkel. Joe houdt de zaal een historische spiegel voor die het gewicht in de ruimte plotseling onmiskenbaar maakt. Het Middellandse Zeegebied is geen neutraal decor; het is de bakermat van de wereldwijde extractie. Waar het Amerikaanse continent een koloniale erfenis van vijfhonderd jaar torst, draagt deze binnenzee millennia aan veroveringen, rijken en handelsroutes mee in haar getijden. In het veertiende-eeuwse Veneti\u00eb werd het dubbel boekhouden vastgelegd, snel gevolgd door de eerste vennootschappen op aandelen. Daarmee werd het fundament gelegd voor het moderne kapitaal, dat financieel gewin definitief loskoppelde van de levende bodem.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.24-3.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.24 (3)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.26-3.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.26 (3)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.26-4.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.26 (4)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"4\">De aanhoudende greep van afhankelijkheid<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"5\">Een brok schiet in mijn keel als ik naar onze lokale gastheren kijk. Het formele Franse koloniale bestuur mag dan op papier voorbij zijn, het systeem zit nog altijd diep in de haarvaten van het land geweven. Buitenlandse bedrijven domineren nog steeds cruciale sectoren, met name de olijf- en dadelteelt, terwijl grondstoffen naar het noorden stromen en het binnenland berooid achterblijft. Decennia van structurele exploitatie hebben niet alleen het land uitgeput; ze hebben ook de innerlijke soevereiniteit van de mensen aangetast. Wanneer generaties opgroeien met het besef dat hun thuis als een wingewest wordt behandeld, brokkelt het vanzelfsprekende gevoel van eigenaarschap langzaam af.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"6\">De kwestie van medeplichtigheid<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"7\">In Nederland hoor je vaak het gemakzuchtige oordeel dat gemeenschappen in de Arabische wereld geen verantwoordelijkheid nemen en blijven hangen in een slachtofferrol. Maar nu ik de diepte van deze ontworteling met eigen ogen heb gezien, word ik overmand door een scherpe schaamte over mijn eigen Europese privileges. Nederland heeft immers fors bijgedragen aan diezelfde imperiale machinerie, zij het niet hier in Tunesi\u00eb, maar wel in Indonesi\u00eb, Suriname en het Caribisch gebied. Tegelijkertijd zoekt mijn Nederlandse aard naar praktische openingen: hoe kan deze cirkel worden doorbroken? Hoe kunnen lokale mensen het eigenaarschap herwinnen, de randen van de Sahara vergroenen en zich losmaken van verre conglomeraten die aan het einde van de keten de marktprijzen dicteren? Ik besef heel goed hoe comfortabel zo&#8217;n afstandelijke probleemoplossende blik is. Heling vraagt tijd, en een verwond landschap heelt niet sneller dan de zielen van de mensen die er wonen.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.25-1.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.25 (1)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"8\">en eeuwenoude aanwezigheid op de heuvel<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"9\">Op de tweede dag van de bijeenkomst reizen we af naar een 2.500 jaar oude olijfboom. Met de herinnering aan mijn eerdere ontmoeting met een oude boom tijdens deze reis in gedachten, nader ik hem vol stille verwachting. De pure schaal van zijn overlevingskracht tart elk voorstellingsvermogen: deze boom stond er al toen Rome Carthago met de grond gelijkmaakte, hij leefde tijdens de dagen van Christus en doorstond de komst van koloniale legers. Zodra ik onder zijn bladerdak stap, vallen me direct de natuurlijke holtes tussen de massieve, verwrongen wortels op, die uitnodigen om te gaan zitten. Leunend tegen de stam met mijn handpalmen op de schors, sluit ik mijn ogen.<\/p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.19-8.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.19 (8)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"10\">Echo\u2019s door de millennia heen<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"11\">Een opeenvolging van beelden trekt door mijn bewustzijn als fragmenten uit een archieffilm: een eeuwenoud handgemeen waarbij een zware tak wordt afgehakt; handelsschepen die af en aan varen over de nabijgelegen zee waar de heuvelrug op uitkijkt; en een elegante Romeinse villa rondom de boomgaard, ingelegd met stenen moza\u00efeken. Dan volgt het geraas van een monsterlijke muur van zeewater. De villa wordt verwoest en later vervangen door een veel soberder stenen onderkomen, dat mettertijd eveneens tot ru\u00efne vervalt, totdat recente handen een haag van kleurrijke lantana\u2019s rond de open plek planten.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"12\">Geworteld rentmeesterschap<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"13\">Terwijl ik dieper meebeweeg met de boom, voel ik hoe zijn wortels diep in de ondergrond reiken en zich tegelijkertijd wijd vertakken door de bovenlaag van de aarde. Omdat er geen andere oude olijfbomen naast hem staan, vraag ik me af of hij zich eenzaam voelt, maar het gevoel dat terugkomt is er een van immense heelheid en vrede. Hij neemt een beschermende houding aan tegenover de struiken, het wilde kruid en de kleine planten die rond zijn stam gedijen. Misschien is dit wel de stille taak die van ons als mensen wordt gevraagd: zo diep geworteld staan in onze eigen grond dat we als vanzelfsprekend zorg dragen voor het leven om ons heen. Deze boom heeft overleefd omdat vijfentwintig eeuwen lang menselijke handen ervoor kozen om hem te verzorgen. Hoewel hij door de eeuwen heen geteisterd is door blikseminslagen en snoeibijlen, staat hij hier: geduldig, heel en wijs.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.25-6.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.25 (6)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.25-2.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.25 (2)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"14\">De golf van 365 na Christus<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"15\">Historische bronnen bevestigen later de fysieke werkelijkheid achter deze beelden. Toen in juli van het jaar 365 na Christus de aarde openscheurde en een catastrofale tsunami langs de Noord-Afrikaanse kust raasde, bleef deze olijfboom, beschut op zijn heuvelrug dertig meter boven de zeespiegel, gespaard voor directe zoutwatervergiftiging. De menselijke catastrofe beneden was echter totaal. Langs de kust werden de kades, pakhuizen en pekelbassins van Neapolis door de golven verzwolgen, waardoor de vitale aanvoerlijnen van olijfolie en graan naar Rome van de ene op de andere dag stilvielen. Het landgoed verloor zijn economische levensader doordat het imperiale exportmodel letterlijk in zee werd gespoeld. Het Romeinse gezag verdween niet van het ene op het andere moment, maar deze ramp luidde wel het begin van het einde in. Binnen een eeuw namen de Vandalen de controle over, gevolgd door de Byzantijnen en uiteindelijk de islamitische dynastie\u00ebn. Terwijl bestuurders, gouverneurs en legioenen vertrokken, bleven de lokale boeren op de terrassen achter. Heersers wisselden en talen veranderden, maar de boom bleef geworteld in dezelfde aarde, in leven gehouden door generaties die zijn olie simpelweg nodig hadden om te overleven.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"16\">Geladen doeken vol intentie<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"17\">Naast de oeroude stam nemen we deel aan een oud gezamenlijk ritueel. Ieder van ons krijgt een vierkant lapje eenvoudig katoen. We leggen de stof tegen de schors en houden in gedachten ons persoonlijke gebed vast, waarmee we het doekje laden met onze intentie. Vervolgens lopen we in stilte rond de stam, onze vingers in elkaar verstrengeld met de opgevouwen stof in onze gesloten handpalmen. In mijn doekje rusten een klein takje en een stukje schors dat ik van de grond heb opgeraapt. Het voelt nederig om deel uit te maken van een eerbetoon dat al ontelbare generaties lang op deze bodem wordt voltrokken. Hier staan we, mensen uit vijf verschillende hoeken van de wereld die elkaar zo makkelijk met wantrouwen hadden kunnen bekijken, samen bewegend rondom een gedeeld middelpunt.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.25-4.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.25 (4)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.25-3.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.25 (3)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"18\">Stilte op de terugweg<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"19\">Vlak voor ons vertrek wil ik de boom een geschenk teruggeven. Ik heb een stuk rozenkwarts bij me en leg deze in een holte van de boom. Het voelt passend om hem een steen van liefde en spiritualiteit te schenken. We stappen in de bus en rijden in volkomen stilte terug naar het kasteel. Iedereen draagt een eigen geschenk mee dat onder de takken is ontvangen, of het nu gaat om een vastberadenheid, een nieuw perspectief of een open vraag. Na het middagmaal hervatten we het werk aan de vormgeving van de Mediterrane Hub.<\/p>[\/et_pb_text][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-16.02.32.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 16.02.32&#8243; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"20\">Een gemeenschappelijke basis vinden<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"21\">Ik bied mijn excuses aan voor het feit dat ik een Europeaan ben, maar deel tegelijkertijd wat er diep in mij leeft: \u201cLaten we ons verankeren in wat ons verbindt, in plaats van wat ons scheidt. We zagen in Rowans film hoe je de pure schoonheid van de levende wereld kunt ervaren, zelfs onder het oog van surveillance-drones, en hoe onze groep mensen uit zulke uiteenlopende landen een familie kan vormen. Dat levende besef is het werkelijke zaadje voor dit mediterrane netwerk. Regeringen vallen en politieke grenzen lossen op, maar de levende Aarde en onze verwantschap blijven altijd bestaan.\u201d<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-16.02.33-2.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 16.02.33 (2)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-16.02.33.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 16.02.33&#8243; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"22\">De stemmen uit de vier windstreken<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"23\">We splitsen ons op in vier groepen om te bespreken wat de verschillende landen nodig hebben en wat zij willen inbrengen in de Mediterrane Hub. Het oostelijke Middellandse Zeegebied spreekt via Libanon. Rowan vertelt over het aanleggen van gemeenschapstuinen en het vastleggen van de natuurlijke wereld terwijl militaire vliegtuigen boven hun hoofden cirkelen. Op haar geboortegrond is het verzorgen van de bodem een daad van spiritueel overleven tegen de vernietiging in. Ze brengt de realiteit van de ontheemde teler ter sprake: hoe zorg je voor het land als je voorouderlijke akkers achter militaire linies liggen of bezaaid zijn met blindgangers? Wanneer de fysieke grond je wordt ontzegd, trekt het rentmeesterschap zich terug in het innerlijk, in het bewaren van zaadvaste rassen in aarden potten en in het opleiden van kinderen in ecologische geletterdheid, zodat herinneringen langer standhouden dan oorlogen.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"24\">De realiteit van moderne monoculturen<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"25\">Vanuit het westen ontkrachten onze Portugese collega&#8217;s de idyllische pastorale mythe van het Zuid-Europese platteland. Ruim zeventig procent van de regionale olijfproductie in de Alentejo is overgenomen door enorme buitenlandse landbouwbedrijven. Zij maken gebruik van intensieve irrigatie, zware mechanisatie en diepe grondwaterboringen die de waterreserves razendsnel uitputten om goedkope consumptieolie te produceren. Kleinschalige boeren die regeneratief willen werken, belanden in een juridisch schemergebied, puur omdat ze afhankelijk zijn van niet-geregistreerde waterputten. Vanaf de noordelijke flank brengen deelnemers uit Montenegro en de Balkan de herinneringen aan recente burgeroorlogen mee. Zij begrijpen de lange adem die nodig is om scheuren in gemeenschappen te helen, en stellen voor om met zeilschepen zaden, praktische kennis en mensen over het water te vervoeren, zonder vast te lopen in belemmerende consulaire visumprocedures. In het zuiden beschrijven onze Tunesische gastheren de kwetsbaarheid van hun stedelijke voorzieningen, waar intense hittegolven er onlangs toe leidden dat de drinkwatervoorziening in steden volledig stilviel. We praten door tot de avond valt. Iemand houdt zelfs een lampje vast zodat Youssef zijn aantekeningen kan voorlezen. Na het delen van de ervaringen uit de vier windstreken wacht ons in de tuin opnieuw een heerlijk diner.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-16.02.32-2.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 16.02.32 (2)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-16.02.33-3.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 16.02.33 (3)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/Naamloos2.jpg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;Naamloos2&#8243; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243; force_fullwidth=&#8221;on&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"26\">Rumi en de zee<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"27\">Op de laatste ochtend daalt er een vanzelfsprekende, gegronde rust over de zaal neer. Iemand deelt een passage van Rumi: we hebben te lang langs de rand van de oceaan gelopen, terwijl we onze gewaden angstvallig ophielden om onze zomen droog te houden; het is tijd om naakt te duiken, duizend keer dieper. Dit citaat zet de toon voor heldere, werkbare afspraken: we richten technische werkgroepen op om watersystemen in kaart te brengen, leren samen hoe we gebiedsgericht kunnen mappen, starten een werkgroep voor educatie en evenementen, spreken af om maandelijks virtueel bijeen te komen en beloven elkaars verhalen levend te houden.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.16-3.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.16 (3)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-16.02.34-1.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 16.02.34 (1)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"28\">Een boek van plant en papier<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"29\">Elyes overhandigt aan elke bioregionale groep een prachtig, door hemzelf met de hand gebonden boekwerk. De kaft voelt ruw, vezelrijk en levend aan onder mijn vingers. Een kunstenares heeft het papier met de hand geschept, waarbij vezels van afgevallen palmbladeren zijn vermengd met versnipperde bureaucratische formulieren van lokale overheidsinstanties. Het werkt als een stil, po\u00ebtisch heroveren van zeggenschap: de starre taal van institutioneel beleid gecomposteerd tot een vruchtbare bodem voor levende verhalen.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"30\">De overkant van het bad<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"31\">En dan is er Prajjwal, de Indiase veldornitholoog die ons de hele reis haarscherp wees op elke vogel die ons pad kruiste. In de intimiteit van de groep vertelde hij hoe zijn overbezorgde moeder hem tijdens zijn jeugd altijd had verboden om in het water te stappen. Op deze laatste ochtend heeft hij, dankzij de geduldige zweminstructies die Annelieke hem eerder deze reis gaf, voor het eerst in zijn leven zelfstandig van de ene kant van het hotelzwembad naar de andere gezwommen. Een volwassen man een levenslange angst voor water zien overwinnen raakt me dieper dan welk formeel beleidsplan of strategiedocument dan ook.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_3,1_3,1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-16.02.33-4.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 16.02.33 (4)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.24-2.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.24 (2)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_3&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.19-1.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.19 (1)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;4_4&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;]<h3 data-path-to-node=\"32\">De betekenis van een cirkel binnen een cirkel<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"33\">Terwijl we onze koffers inpakken en afscheid nemen van reisgenoten die als vreemden binnenkwamen en als familie vertrekken, klinkt het refrein dat de Libanese jongeren onderweg zongen zachtjes na in mijn gedachten: we are a circle within a circle, with no beginning and never ending. Het beeld tekent zich plotseling haarscherp voor me af. De Middellandse Zee is geen waterbarri\u00e8re die drie continenten van elkaar scheidt. Het is een reusachtige wieg, een gedeeld bekken van blauw water, omringd door geteisterde, trotse landen. Europa, Noord-Afrika en de Levant delen, ondanks eeuwen van strijd, imperiale littekens en verdorde valleien, exact hetzelfde atmosferische systeem, hetzelfde klimaat en dezelfde grondwaterspiegel.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"33\">Mijn hoop voor de komende decennia is dat deze kusten elkaar over het blauwe water heen weer de hand reiken in waarachtig partnerschap, precies zoals wij elkaars handen vasthielden rondom de oude olijfboom. Niet gestuurd door institutionele formats of Brusselse subsidies, maar gedragen door een oprechte erkenning van onze wederzijdse kwetsbaarheid.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"33\">Het is het leven zelf, in al haar rauwe veelzijdigheid. Het is het gonzen van militaire drones in de zomerse hitte \u00e9n de witkruintapuit die onverstoorbaar zingt op een dorre rotspunt. Het is de chemische afvoer die een afgelegen bergkloof bevuilt \u00e9n het geurige feestmaal dat een trotse moeder met liefde bereidt voor vreemdelingen. Het is de diepe rouw om wat door imperiale heerschappij is verbroken, \u00e9n de onverwoestbare kracht van wortels die diep in de donkere aarde blijven reiken, koppig op zoek naar water.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"33\">Al die dingen. En meer.<\/p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-5.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.18 (5)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; type=&#8221;1_2&#8243; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221;][et_pb_image src=&#8221;https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-4.jpeg&#8221; _builder_version=&#8221;4.27.9&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; theme_builder_area=&#8221;post_content&#8221; title_text=&#8221;WhatsApp Image 2026-10-03 at 15.21.18 (4)&#8221; hover_enabled=&#8221;0&#8243; sticky_enabled=&#8221;0&#8243;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Het stof van de weg en het kasteel Wanneer de motor van onze bus na dagen van hobbelige zandpaden en overstroomde wegen definitief stilvalt bij een kasteel aan de kust, voelt de overgang bijna gewelddadig. Buiten ruist de Middellandse Zee zachtjes tegen de kust waar flamingo\u2019s op ranke poten in het water waden. Binnen wacht [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1859,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"1015","_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1857","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Een cirkel binnen een cirkel - Proeftuin voor transitieversnelling<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Een cirkel binnen een cirkel: een verslag van de ontmoeting van mensen van vier windrichtingen van de Middellandse Zee. En daarbuiten.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Een cirkel binnen een cirkel - Proeftuin voor transitieversnelling\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Een cirkel binnen een cirkel: een verslag van de ontmoeting van mensen van vier windrichtingen van de Middellandse Zee. En daarbuiten.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Proeftuin voor transitieversnelling\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-04T11:27:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-04T11:28:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"882\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"661\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"SandraBarth\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschreven door\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"SandraBarth\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"SandraBarth\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3bafdf4f17d22d9573e7b59b0383d802\"},\"headline\":\"Een cirkel binnen een cirkel\",\"datePublished\":\"2026-10-04T11:27:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-04T11:28:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/\"},\"wordCount\":4411,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg\",\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/\",\"name\":\"Een cirkel binnen een cirkel - Proeftuin voor transitieversnelling\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg\",\"datePublished\":\"2026-10-04T11:27:51+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-04T11:28:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3bafdf4f17d22d9573e7b59b0383d802\"},\"description\":\"Een cirkel binnen een cirkel: een verslag van de ontmoeting van mensen van vier windrichtingen van de Middellandse Zee. En daarbuiten.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg\",\"width\":882,\"height\":661,\"caption\":\"Een cirkel binnen een cirkel\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/04\\\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Een cirkel binnen een cirkel\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/\",\"name\":\"Proeftuin voor transitieversnelling\",\"description\":\"Soil, society and soul - Bioregional Learning Center North Sea Delta\",\"alternateName\":\"Proef de transitie\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/3bafdf4f17d22d9573e7b59b0383d802\",\"name\":\"SandraBarth\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/90323e55879117ede6ab0331314b33b6f105cda5184ce0c2e71c13a978805557?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/90323e55879117ede6ab0331314b33b6f105cda5184ce0c2e71c13a978805557?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/90323e55879117ede6ab0331314b33b6f105cda5184ce0c2e71c13a978805557?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"SandraBarth\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/proefdetransitie.nl\\\/index.php\\\/author\\\/sandrabarth\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Een cirkel binnen een cirkel - Proeftuin voor transitieversnelling","description":"Een cirkel binnen een cirkel: een verslag van de ontmoeting van mensen van vier windrichtingen van de Middellandse Zee. En daarbuiten.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Een cirkel binnen een cirkel - Proeftuin voor transitieversnelling","og_description":"Een cirkel binnen een cirkel: een verslag van de ontmoeting van mensen van vier windrichtingen van de Middellandse Zee. En daarbuiten.","og_url":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/","og_site_name":"Proeftuin voor transitieversnelling","article_published_time":"2026-10-04T11:27:51+00:00","article_modified_time":"2026-10-04T11:28:03+00:00","og_image":[{"width":882,"height":661,"url":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"SandraBarth","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschreven door":"SandraBarth","Geschatte leestijd":"17 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/"},"author":{"name":"SandraBarth","@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/#\/schema\/person\/3bafdf4f17d22d9573e7b59b0383d802"},"headline":"Een cirkel binnen een cirkel","datePublished":"2026-10-04T11:27:51+00:00","dateModified":"2026-10-04T11:28:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/"},"wordCount":4411,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg","articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/","url":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/","name":"Een cirkel binnen een cirkel - Proeftuin voor transitieversnelling","isPartOf":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg","datePublished":"2026-10-04T11:27:51+00:00","dateModified":"2026-10-04T11:28:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/#\/schema\/person\/3bafdf4f17d22d9573e7b59b0383d802"},"description":"Een cirkel binnen een cirkel: een verslag van de ontmoeting van mensen van vier windrichtingen van de Middellandse Zee. En daarbuiten.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#primaryimage","url":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg","contentUrl":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg","width":882,"height":661,"caption":"Een cirkel binnen een cirkel"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/2026\/10\/04\/een-cirkel-binnen-een-cirkel\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Een cirkel binnen een cirkel"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/#website","url":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/","name":"Proeftuin voor transitieversnelling","description":"Soil, society and soul - Bioregional Learning Center North Sea Delta","alternateName":"Proef de transitie","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/#\/schema\/person\/3bafdf4f17d22d9573e7b59b0383d802","name":"SandraBarth","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/90323e55879117ede6ab0331314b33b6f105cda5184ce0c2e71c13a978805557?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/90323e55879117ede6ab0331314b33b6f105cda5184ce0c2e71c13a978805557?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/90323e55879117ede6ab0331314b33b6f105cda5184ce0c2e71c13a978805557?s=96&d=mm&r=g","caption":"SandraBarth"},"sameAs":["https:\/\/proefdetransitie.nl"],"url":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/author\/sandrabarth\/"}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/WhatsApp-Image-2026-10-03-at-15.21.18-3.jpeg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1857"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1857\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1888,"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1857\/revisions\/1888"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1859"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/proefdetransitie.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}